knoop (bevestigingsmiddel)
Knoop
De ronde knoop heeft een plat oppervak en rond oogje. Het ivoren (?) plaatje is beschilderd: op een donkerblauwe achtergrond staat een grissaile figuur. Het stelt een vrouw voor in antiquiseren gewaad. In de rechterhand houdt ze een passer en in de linker een lange stok (met lat?). Achter haar staat vermoedelijk een voorsteven van een schip uit de klassieke oudheid waaronder het opschrift 'Oeconomie' is geschreven. Het plaatje is aangebracht op een geelkoperen schijfje en afgedekt met een glasplaatje. Een vergulde roodkoperen ring houdt de verschillende lagen samen. Op dergelijke knopen werden de republikeinse deugden aangeprezen kort na de Franse Revolutie.
onbekend
Frankrijk
messing
tombak
glas (materiaal)
ivoor
De vrijmetselarij in de 18de eeuw
Deze ronde, gegoten knoop heeft een plat oppervlak en is versierd met een verfijnd stermotief, waarbij het ronde oogje aan de achterzijde zorgt voor een stevige bevestiging.
staal
hoofddeksel
Hoofddeksel met doodskop en opschrift
haar
metaal
vilt
textiel (materiaal)
touw (materiaal)
leer
schenking
Gent
Collectietentoonstelling
schootsvel
Symbolisch schootsvel van een meestervrijmetselaar
Zijden schootsvel, met afbeelding van een zeer plantenrijke bodem, geflankeerd door jonge populieren en twee palmbomen, waartussen centraal passer en winkelhaak zijn voorgesteld met binnen de benen een stralende driehoek. Bovenaan links een maansikkel, rechts een zon. het geheel is omgeven door een sierlint bestaande uit vergulde lovertjes. Onder de winkelhaak zijn maçonnieke werktuigen zoals hamer, vlakhamer, moker en truweel afgebeeld. Op de bavette staan een vijfpuntige vlammende ster met de letter G (geometrie). Literatuur: Fragments Impressionnés, pag. 50, nr. 45 analoog Tentoonstellingen: Bijlokemuseum, 25 jaar aanwinsten, Gent, 1991, nr.373
borduren
zijde (textiel)
gouddraad
zilverdraad
25 jaar aanwinsten
opticaprent
Vue perspective d'un superbe bosquet avec un Parterre Gazoné ou l'on arrange les Orangers en Eté
Chereau, Jacques
Parijs
papier (vezelproduct)
inkt
hout
koffer (meubilair)
Liefdadigheidsbus
Liefdadigheidsbus in deltavorm. Voorstelling op de voorzijde bevat in het centrum een oude man en vrouw, links geflankeerd door afgebroken wijnrank en twee gebroken zuilen, rechts een pelikaaan haar jongen voedt en een anker, symbool voor de hoop. Het opschrift luidt: "NOUS NE CONNAISSONS POINT DE DIFFERENCE ENTRE DONNER ET RECEVOIR". Het geheel is omgeven door wijnranken. Bovenaan zijn drie sleutelgaten voor het openen van de doos. De drie sleutels waren in het bezit van de drie hoofdofficiers van de loge. Op de linker zijde, is een stralende delta afgebeeld omgeven door wijnranken waaronder een vrouw op wolken met een wijnrank in de ene hand en in de andere ??. Het opschrift luidt: "DANS LA PROSPERITE COMME DANS/ LA DIVERSITE LES VRAIS AMIS SONT TOUS/JOURS LES MEMES". Op de rechter zijde bevindt zich bovenaan eveneens een stralende delta waaronder een mannelijke figuur op wolken met een spiegel in de hand en een boek ligt achter hem. Het opschrift luidt: "DEVOIR DE LA SEPTIEM OBLIGA/TION DE LA L.D.D.D.ANAG/CAISSE DE PROVOYANCE". Het geheel is omgeven door wijnranken. Binnenin bevat de doos 6 laden met koperen handvaten.
schilderen
legaat
150ste verjaardag Gentse loge Septentrion
Europa 1993 en de Vrijmetselarij
Splendeurs maçonniques itinéraire à travers les loges
Van wijsheid met vreugd gepaard. Twee eeuwen vrijmetselarij in Gent en Antwerpen
Een Boeddha in de tempel van Salomon. Vrijmetselarij en religie in België
Compassion
Vrijmetselarij
erepenning
Ereplaket fototentoonstelling door de Belgische Fotoassociatie aan Edmond Sacré, 1891
Op de voorzijde zit een naakte vrouw naar links op een bank en houdt een fotoplaat in haar linkerhand terwijl ze met haar rechterhand met behulp van een vergrootglas, een zonnestraal richt op de plaat; links staan zonnebloemenen op de bank op een cirkel verdiept, I 8 9 I ; links bovenaan schuin in de hoek, ASSOCIATION ; rechts ervan, BELGE / DE / PHOTOGRAPHIE ; op de rand boven de afsnede verdiept, FERNAND DUBOIS en onderaan op de afsnede, EXPOSITION INTERNATIONALE ; rondom is een verhoogde boord. Op de keerzijde staat een meisje rechtop naar links voor een kast en houdt met beide handen een fotoplaat naar het licht voor het raam; rechts van haar staan een tafel en een stoel en rechts boven de afsnede verdiept, FERNAND DUBOIS ; op de afsnede is ingegraveerd, ED. SACRÉ en rondom is een verhoogde boord. Fernand Dubois kreeg in 1891 opdracht van de "Association Belge de Photographie", opgericht in 1874, om deze medaille te ontwerpen voor hun internationale tentoonstelling van juli tot oktober 1891. Oorspronkelijk werden 60 zilveren en 120 bronzen exemplaren geslagen. Later zal Dubois nog zilveren exemplaren bijmaken voor latere tentoonstellingen welke voorzien zijn van een andere datum. Ook werden verkleinde hangertjes als lidmaatschapsteken en zelfs enkele manchetknopen met dezelfde afbeelding gemaakt. De "Association Belge de Photographie” werd opgericht te Brussel in 1874 en had tot doel de bevordering van de verspreiding van de fotografie. De vereniging gaf een maandblad uit en had afdelingen in Antwerpen, Brussel, Gent en Luik. Iedere afdeling organiseerde jaarlijks een tentoonstelling met de werken van hun eigen leden. De overkoepelende centrale organisatie was belast met de internationale manifestaties. Edmond Sacré kreeg later nog een identieke plaket in brons voor een wedstrijd phototypes in 1891 (N.742). Edmond Sacré werd geboren te Gent op 20 augustus 1851 en overleed er op 16 februari 1921. Hij studeerde aan de Industrieschool en was zowel een artistiek als een industrieel fotograaf. Hij veroverde talrijke prijzen over gans Europa en 45 van zijn behaalde penningen zijn aanwezig in de verzamling die werden geschonken door zijn dochter.
Dubois, Fernand
België
ontwerper
zilver
De kunstenaar die detective wilde zijn
Der gewöhnliche Spaziergang zu Leipzig auf dem Plaz von der Barfuspforte bifs zum St Thomas Thor, nach der Natur gezeichnet von Rosmesler zu Leipzig
Rosmesler
Leipzig
Bergmüller, Johann Georg
Duitsland
graveur
collecteschaal
Collecteschaal Verenigde Schoenmakers van Gent
hameren
Zuidelijke Nederlanden
Ambacht van de Verenigde Schoenmakers (Gent)
Crispinus en Crispinianus
Gent Duizend jaar kunst en cultuur. III. Stadsontwikkeling en architectuur - Keramiek - Koper en Brons - Ijzerwerk - Tin - Meubelkunst - Tapijtkunst
Beroepsheiligen.
Rendez-vous met Magere Hein
schilderij
Schieting met de mortier van de Sint-Antoniusgilde te Gent buiten de Kortrijkse Poort
In een heuvelachtig landschap bevind zich een rijkelijk gekleed gezelschap van dames en heren. In de achtergrond staat een feesttent en vooraan ligt een stapel kanonballen. Filips Spruyt werd voor dit schilderij samen met het werk 'Schieting met het kanon van het Sint-Antoniusgilde te Gent' 100 pond betaald in 1766. Wie met zijn portret op één van de schilderijen wilde staan moest daarvoor 14 stuivers betalen. Beide schilderijen werden in 1862 ingewerkt in de lambrizering, gegraveerd door L. Verboeckhoven, van de feestzaal op de eerste verdieping van het gildehuis. Dit werk is eigendom van de Sint-Antoniusgilde.
Spruyt, Filips
schilder
schieting
olieverf
canvas
bruikleen
Domus kartonus
gebrandschilderd glas
Allegorie van de rechtvaardige rechtspraak
Dit glasraam verbeeldt een allegorie van de rechtvaardige rechtspraak. Het tafereel waarschuwt voor corruptie en benadrukt dat rechtspraak onpartijdig en onafhankelijk moet zijn.
Coecke van Aelst, Pieter
brandschilderen
Antwerpen (stad)
glazenier
gerechtsroede
magistratuur, rechters
de rijken
de armen
symbolen en allegorieën van de rechtspleging
gebrandschilderd glas (materiaal)
lood
De Kunst van het recht. Drie eeuwen gerechtigheid in beeld
Roep om rechtvaardigheid. Kunst en rechtspraak in de Bourgondische Nederlanden
Chambre Syndicale provinciale des Arts Industriels a Gand fondée en 1876. Exposition dans du Palais de l'Université. II Section Rétrospective
scheepsmodel
Scheepsmodel Hollandia
Dit zeventiende-eeuwse scheepsmodel is met zijn 78 kanonnen, tweeënhalf dek en een lengte van 3,91 meter van uitzonderlijke grootte. Zowel het binnen- als buitenwerk getuigen van groot vakmanschap en verfijning. Het is een Hollands model van een oorlogsschip uit de zeventiende eeuw. Hoe het model in Gent terechtkwam, door wie het werd vervaardigd en waarvoor het oorspronkelijk diende, blijft onduidelijk. Mogelijk werd het in 1731 aangekocht door de nering van de Vrije Schippers die tentoongesteld in hun vergaderzaal.
Gildehuis der Vrije Schippers
wapenschild van Gent
wapenschild, heraldiek
koord (vezelproduct)
ruil
Collecteschaal ambacht van de Brouwers Gent
Collecteschaal van het ambacht van de Gentse Brouwers.
drijven
Arnold van Soissons
aankoop
Drinken in het verleden
Bieren en Pintelieren
Sint-Arnoldus en de abdij te Oudenburg
Het schrikbewind van Alva
Dit schilderij toont op allegorische wijze het schrikbewind van de hertog van Alva, als landvoogd van de Nederlanden van 1567 tot 1573. Links zit de hertog van Alva op een troon, omringd door edelen en geestelijken. Onder hen bevindt zich kardinaal Granvelle. Met een blaasbalg blaast hij Alva wraakzucht en moordlust in, onder het voorwendsel van de verdediging van geloof en Kerk. Achter de troon staat de duivel. Hij houdt Alva de keizerskroon en Granvelle de pauselijke tiara voor als beloning voor hun wreedheid. Voor Alva knielen zeventien vrouwen, van wie er zes een wapenschild dragen. Ze zijn geketend en verbeelden samen de Zeventien Provinciën van de Nederlanden. De afgebeelde wapenschilden zijn die van Holland, Brabant (verhuld), Zeeland, Vlaanderen (verhuld), Gelderland en Friesland. Alva houdt een verscheurd charter in de hand; andere verscheurde charters liggen op de grond. Opvallend is ook de spaarpot naast zijn troon. Die verwijst naar Alva’s geldzucht en naar de Tiende Penning, de gehate belasting die hij invoerde om de Spaanse troepen te betalen. Achter de vrouwen staan vertegenwoordigers van de adel en van de Provinciale Staten. Zij staan niet op voeten, maar op palen, en houden hun hand voor de mond. Uit angst voor represailles durven ze niet te spreken of te handelen. Zo hopen ze een confrontatie met Alva te vermijden en een veroordeling wegens rebellie te ontlopen. Op de achtergrond vinden verschillende terechtstellingen plaats. Centraal in het schilderij zijn de executies van de graven van Egmont en Hoorn afgebeeld, bijgewoond door een grote menigte. Het bloed van de veroordeelden stroomt van het schavot in een vijver, waaruit landvoogdes Margaretha van Parma de verbeurdverklaarde bezittingen opvist. Rechts is door een raam een even wreed tafereel te zien: aan een boom hangen al acht slachtoffers, rebellen die het hebben aangedurfd om tegen Alva en de Spaanse koning in opstand te komen. Een negende veroordeelde wacht, geknield, zijn lot af. Het schilderij is bedoeld als een aanklacht tegen het bewind van Alva – de ‘IJzeren Hertog’ – en tegen de werking van de Raad van Beroerten. Deze uitzonderingsrechtbank werd in september 1567 ingesteld om protestantse beeldenstormers en andere opstandelingen te bestraffen. De Raad sprak naar schatting 10.000 veroordelingen uit. Ongeveer 1.100 personen werden ter dood gebracht. Om die reden kreeg de rechtbank de bijnaam ‘de Bloedraad’. Het schilderij is geïnspireerd op een prent van Jan Pietersz. van de Venne uit 1622. Die prent grijpt op haar beurt terug op oudere voorbeelden, waarvan de oudste dateert uit 1569. De spaarpot verschijnt pas op prenten vanaf 1571. Na het einde van het Twaalfjarig Bestand in 1621 was dit thema bijzonder populair in de politieke propaganda, zowel in de noordelijke als in de zuidelijke Nederlanden. Veel schilderijen met dit onderwerp zijn bewaard gebleven, onder meer in het Zeeuws Museum te Middelburg, het Centraal Museum te Utrecht, het Museum Prinsenhof Delft, het Rijksmuseum te Amsterdam, de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België te Brussel, het kasteel van Beloeil, het kasteel van Ooidonk, het kasteel van Bornem en het Deutsches Historische Museum te Berlijn.
Brussel
allegorie
Alva
Granvelle
Margareta van Parma
paneel (hout)
Eenheid op papier. De Nederlanden in kaart van Keizer Karel tot Willem I
Blauwdruk België. De architecten van onze landsgrenzen
Herinneringen aan Egmont
Lamoraal van Egmond
...Bedorven, geruineerd ende affgebrant: oorlogsleed van Alva tot Napoleon
Schootsvel van een Schotse Meester
Schootsvel van een Schotse Meester, 5de graad of 2de orde van de Franse Ritus. Het is de synthese van 3 graden van de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus nl. de 12° graad, Grootmeester-Architect, de 13° graad Royal Arch en de 14° Graad, Groot Schots Meester van het heilig gewelf. De gedrukte versiering naar een gravure van Francken (1753) (zie manuscript van E. Morin) is een illustratie van de aankleding van het heilige der heilige van de tempel van Salomon. In het midden van de compositie staat voor een natuurlijke achtergrond van rotsen en bomen een offeraltaar boven zeven treden. Op de voorgrond bemerken we een brandend vuur met een zevenarmige kandelaar op een kist. Daarvoor liggen werktuigen en een ontwerpplan. Links achteraan bemerken we een tafel met toonbrood met daarvoor een half open vat, ondersteund door vier groepen van ossen, noordelijk, oostelijk, zuidelijk en westelijk georiënteerd. Op het deksel ligt een trog met het mystiek cement volgens de traditie samengesteld uit wijn, olie, melk en meel bestemd om de eerste steen van de tempel te zalven. Een kubieke steen met lettertekens vinden we aan de andere zijde onder een tafel met reukwerk. Een bouwmeester wandelt door het geheel. Op de bavette is het juweel van de graad afgebeeld: samengesteld uit een gekroonde passer gepopend op 90° met binnenin het tetragram. Het geheel is omgeven door stralen.
drukken
Maison Guérin
bidsnoer
Italiaans bidsnoer
Volgens een notitie in de archieven zou het bidsnoer afkomstig zijn van een Romeinse monnik. Onder het kruis hangt een (ivoren) doodskop.
Italië
doodshoofd, schedel (symbool van de Dood)
Oog in Oog met de Dood. Hugo Van der Goes, Oude meesters, Nieuwe blikken
wapenrok
Wapenrok van een heraut van de aartshertogen Albrecht en Isabella
Volgens de overlevering was deze wapenrok van Filips Borluut, heraut van de aartshertogen Albrecht en Isabella. Hij zou de wapenrok gedragen hebben bij de inhuldiging van Isabella als gravin van Vlaanderen op 28 januari 1600 in Gent. De wapenrok is versierd met het wapenschild van de aartshertogen, dat hun bezittingen van de Oostenrijkse (Albrecht) en Spaanse (Isabella) tak van het Habsburgse Huis toont.
blijde intrede
fluweel
damast
overdracht
Exposition de tableaux anciens et moderne, d' antiquités et d'objets d' art au palais de l'Université
Exposition de tableaux anciens et modernes, d'antiquités et d'objets d'art, à l'hôtel de ville, salles du trone et de l'arsenal
Tentoonstelling van oude en nieuwe schilderijen, oudheden en kunstvoorwerpen. Ten voordeele van de Volksbibliotheek der Gentsche afdeeling van het Willemsfonds.
Chambre Syndicale provinciale des Arts Industriels a Gand fondée en 1876. Exposition dans les Salles du Casino. Section Rétrospective
Exposition d'Art héraldique et des Armoiries des Chevaliers de la Toison d'Or au profit de l'Oeuvre de l'Hospitalité de Nuit à Gand.
Oostvlaanderen vlagt
Gent Duizend Jaar Kunst en Cultuur. Boekdrukkunst II - Boekbanden - Borduurkunst - Edelsmeedkunst - Miniatuurkunst
Eenheid en scheiding in de Nederlanden 1555 - 1585
Célébration du 400è anniversaire de la signature de l'Edit Perpétuel
La bataille de Gembloux
Gand. Trésors d'une ville Flamande
Gent Schätze einer Flämischen Stadt
De leeuw. Universeel symbool en wapen van Vlaanderen.
Willem van Oranje - Om vrijheid van geweten
Het einde van een rebelse droom. De val van Gent in 1584
Textilia Kostuums en accessoires uit eigen bezit
Schatten van het Gulden Vlies
Gent ühe Flaami linna aarded
Keizer tussen stropdragers
diorama
Diorama
Samengesteld uit zes genummerde, uitgeknipte en opgekleefde gekleurde kopergravures (nrs. 101 tot 106) vervaardigd door Martin Engelbrecht (1684-1756). Dergelijke diorama's waren sterk in de mode in de 18de eeuw. Ze werden gemaakt door uitgeknipte en gekleurde kopergravures in coulisse-stand achter elkaar op te stellen. De voorstellingen: 1. het theaterornament: architecturale omlijsting in Lod.XV-stijl, met bovenaan centraal een portretmedaillon, terwijl links en rechts wapenschilden voorkomen 2. de eerste scene: is het voorhof van de loge, met vijf vrijmetselaars getooid met schootsvel en werktuigen ( maatstok en passer), gegroepeerd rond een sfeer. De volgende gravure is een gezicht in de loge met vrijmetselaars eveneens getooid met schootsvel en maçonnieke werktuigen, zoals lineaal, passer, winkelhaak, en truweel. 3. de tweede scene toont ons logebroeders aan het werk. In het midden zeteld de "Achtbare Meester", de troon is bekroond door de aardbol, links en rechts geflankeerd door maan en zon. Voor de meester ligt een opengeslagen bijbel. Broeders hanteren maçonnieke werktuigen die tevens op tafel liggen. Het plafond boven de meester is versierd met een embleem met maçonnieke symbolen. Beelden van Pallas Athena (wijsheid) en Hermes (omzichtigheid) staan voor dragende zuilen. 4. de derde scene toont uitgangen en gewelven met treden, wat symbool staat voor het ondogmatische zoeken naar de waarheid. (Voorin een stenen oven uit de alchemie en een driehoek. Dit brengt symbolisch tot uitdrukking dat broederlijke liefde behoedt voor egoïstische verzuchtingen). Vergelijk voorbeelden : Verz.Oesterreichisches Freimauermuseum, Schloss Rosenau, Rosenau.
graveren (inkerven)
Engelbrecht, Martin
Cartes de Suisses. Een geheugenpaleis over de muziek in Vlaanderen in Mozarts tijd
De vrijmetselarij in onze gewesten
ontwerptekening
Ontwerptekening van het stadhuis: gevel aan de Hoogpoort
Het ontwerp van het nieuwe stadhuis werd in 1518 goedgekeurd, waarna de bouwwerken van start gingen. Deze tekening toont de gevel aan de Hoogpoort, met drie verdiepingen en telkens 21 vensters. Het ontwerp voor de zijde aan de Botermarkt (inv. 00473) telt 17 vensters op iedere verdieping. Uiteindelijk kon slechts een klein deel van de ontworpen plannen worden uitgevoerd omdat de werken in 1535 werden stopgezet wegens financiële tekorten.
Keldermans, Rombout(II)
bouwmeester
De Waghemakere, Dominicus
Stadhuis Gent
perkament
Exposition de tableaux anciens, antiquités et objets d'art au vestibule de l'université
Keizer Karel en zijn tijd.
Scaldis
De gouden eeuw der grote Steden
Oude originele Gentse bouwontwerpen
Pedro de Gante
Iconografie van het Stadhuis
Gent en de Nederlands-Poolse culturele betrekkingen in de 16de eeuw
document
Uitnodiging boogschutterswedstrijd Gent
Uitnodiging op perkament geschreven met zegels van de deelnemende steden. Gilles de Mueleneers, lid van de Sint-Jorisgilde Gent zond de brief, opgesteld in het Frans en Nederlands naar verschillend steden.
lak (hars)
Roem der Belgische gemeenten.
SHOOT!
Schuttersgilden
Groot schietspel 1498 - 1998
hoed
Hoed
Deze hoeden in gevlochten riet met middelhoge bol en zeer brede rand werden gedragen door de pijlenrapers van het St. Jorisgilde te Gent. Bruikleen van het St. Jorisgilde door E. Lippens sedert 12.2.1886.
vlechten
tak
Le triangle d'or
insigne (embleem)
Bulk van 42 insignes voor op de hoed te dragen 'Openbare Stadsomroeper'
standaard (ondersteunend meubilair)
Steun voor klok
China
collectebus
Collectebus Fatih-Moskee
Collectebus van de Gentse Fatih Camii of Groene Moskee.
Rietstraat
Fatih Camii Moskee
plexiglas
Collectiepresentatie Thesaurie: Poortwijken
broche
Borstsieraad met kruishanger
Borstjuweel met diamanten in een zilveren zetting. Het gebogen corsagejuweel heeft een ajour uitgewerkt floraal motief. Met de twee haken aan de achterzijde kan het op een jurk worden bevestigd. Aan dit juweel hangt een kruisvormige hanger. Het juweel behoorde toe aan Virginie Loveling (Nevele 1836 - Gent 1923) en werd door de familie Buysse aan het museum geschonken. Loveling droeg dit juweel op een portretfoto gemaakt door Edmond Sacré, waarvan er een exemplaar wordt bewaard in de Universiteitsbibliotheek Gent. Op basis van het adres op de keerzijde van de foto, kunnen we afleiden dat die ten vroegste in 1892 werd gemaakt.
diamant
Tegen het licht gehouden. Virginie Lovelings oorlogsdagboek van toen naar 't heden.
sokkel
Sokkel voor beeldhouwwerk
Sokkel, onderdeel van wierookbrander in de vorm van een boeddhistische Fo-leeuw
Wierookbrander in de vorm van een boeddhistische leeuw, Fo-leeuw. Het deksel heeft eveneens een leeuw als greep Deze imposante wierookbrander heeft de vorm van een leeuw met twee jongen. Leeuw is in het chinees shi en gelijkluidend met shi “meester” of “generatie”. Een leeuw met jongen dashi shaoshi heeft dezelfde betekenis als de “leermeester en zijn leerling”. Een andere versie met een gelijkaardige betekenis is “oude leeuw, jonge leeuwen” laoshi xiaoshi en ook “grote leeuw en kleine leeuw” taishi shaoshi. Al deze gezegden slaan op de rang en de status van een leermeester. Taishi was ook de term gebruikt voor de “Keizerlijke Leermeester” en behelst de idee van het doorgeven van kennis van generatie op generatie, teneinde ook eer en status te verwerven voor de ganse clan. De leeuw is bijkomstig versierd met linten wat zijn status krachtiger maakt. bron: N. De Bisscop, China in Munte
China. Cultuur vroeger en nu
China in Munte
Van Peking naar Hankow: een Belgisch avontuur in China
koffielepel
Koffielepel, Sint-Antoniusgilde
Dit soort lepeltje werd vanaf 1902 gebruikt als prijs bij schietingen van de Gentse Sint-Antoniusgilde.
Debain, Alphonse
zilversmid